De moeite waard om zelf te bakken; Ciabatta

De laatste weken ben ik weer druk aan het experimenteren met allerlei broodbaksels. En ze zeggen niet voor niets 'Oefening baart kunst'. Langzaam maar zeker begin ik het onder de knie te krijgen, zijn recepten geen ondoordringbaar woud aan termen en technieken meer en begin ik soms zelfs de logica ervan in te zien. Ongeduld is wel eens mijn grootste struikelblok, heb ik veel recepten vlot in de smiezen, het bakken van brood is een vak apart. Goed lezen en misschien wel tien keer goed lezen helpt een hele hoop merk ik.
Uit de Broodbijbel, ja daar is dat boek weer, plukte ik een recept voor ciabatta. Ga niet 's ochtends bedenken om ciabatta voor dezelfde avond te bakken want dat gaat je niet lukken. Het zetsel (biga) moet al 12-15 uur rijzen en dan heb je nog maar fase 1 te pakken. Geduld dus maar dan heb je ook wat. Deze hoeveelheid is voldoende voor 3 broden die we het afgelopen weekend helemaal soldaat hebben gemaakt.
O ja, zorg ook voor een giga grote kom of anders 2 flinke kommen, mijn deeg had het zo naar zijn zin dat het letterlijk de pan uit rees

Je hebt nodig voor het biga-zetsel:
7 gram verse gist - 350 gram tarwebloem - 1,75-2 dl lauwwarm water

Maken:

• Roer de gist voor het zetsel romig in een deel van het water.
• Zeef het meel in een grote kom en voeg geleidelijk het gistpapje toe plus voldoende water voor een stevig deeg. Het kan zijn dat je aan 1,75 dl water genoeg hebt. Begin daar dus mee en voeg langzaam kleine scheutjes toe als het nog te droog is.
• Kneed het deeg in 5 minuutjes op een met bloem bestoven werkplek soepel, glad en elastisch.
• Doe het weer in de kom. Dek af met ingevette plasticfolie en zet het 12- 15 uur weg op een warme plek om te rijzen tot het begint in te zakken. Bij mij was dat na 13 uur.

Je hebt nodig voor het deeg:
15 gram verse gist - 4 dl lauwwarm water - 0,6 dl lauwwarme melk - 500 gram tarwebloem of 250 gram semola en 250 gram tarwebleom - 2 tl zout - 3 el extra vergine olijfolie

Maken:

• Roer de gist romig in een deel van het water en voeg vervolgens de rest van het water toe. Roer dit geleidelijk door het zetseldeeg (biga) wat je zo'n 12-15 uur eerder hebt gemaakt.Goed roeren tot je een homogeen geheel hebt verkregen.
• Roer met een houten lepel de melk erdoor en kneed met je hand geleidelijk het meel erdoor. Haal het deeg iedere keer omhoog en schep het als het ware door.
• Maak zo in 15 minuten een heel vochtig deeg. Het moet zo vochtig zijn dat je het onmogelijk op een werkblad kunt kneden.. Je raadt het al dit is een enorme plakboel, maar niet getreurd het is het waard! (Keukenmachine is ook toegestaan hoor)
• Roer het zout en de olijfolie erdoor.
• Dek af met ingevet plasticfolie en laat het op een warme plek 1 1/2 - 2 uur rijzen tot het volume is verdubbeld. Dit was het moment dat ik er achter kwam dat een hele grote kom een vereiste is. Verdeel het deeg anders over 2 kommen dan gaat het zeker goed.

• Bekleed een grote bakplaat of 2 kleinere met bakpapier en bestuif met bloem.
•  Schep met een lepel voorzichtig 1/3 van het deeg op de bakplaat. Zorg ervoor dat het niet inzakt.
• Bestuif je handen met bloem en vorm een langwerpig brood van ongeveer 2,5 cm dik. Plat iets af.
• Herhaal dit met de rest van het deeg en maak nog 2 broden.
• Bestrooi ze met bloem en laat op een warme plek nog eens 30 minuten rijzen.

• Verwarm de oven voor op 220 graden.
• Bak de broden 25 - 30 minuten tot ze goudbruin zijn en hol klinken als je  op de onderkant klopt.
• Leg ze op een rooster en laat afkoelen

Jullie zien het al, het is geen brood dat je even maakt maar echt, het is zo de moeite waard. Zoals met alles zijn er meerdere recepten te vinden maar ik vind deze goed geslaagd
Zittend in de tuin met vrienden, een glaasje erbij, tapenade, de vurige pesto van Kookgek Wilma (héérlijk Wilma!), en nog zo wat smeerseltjes en dippertjes is het leven goed hoor.

Walnotenbrood voor bij het kaasplènkse

Geen etentje is compleet zonder kaas. Echte kaasboeren zijn we hier in huize Eetlust, met name dochter en ik. Wij beiden lusten geloof ik alle soorten kaas met uitzondering van wortelkaas. Dat laatste hebben we jaren geleden eens geproefd en dat was nu niet een ervaring die je met plezier in je hart bewaart. Onthouden moet je het echter wel zodat je nooit meer die vergissing maakt.
Kaas koop ik altijd bij Bastiaansen of Prins Heerlijk, regelmatig wordt de toch al zeer uitgebreide selectie verder aangevuld met allerlei nieuwe soorten en daar maak je mensen zoals wij heel erg blij mee.
Tegenwoordig kies ik vaker voor de 'harde' kazen zoals bijvoorbeeld een belegen schapen of geit, oude met die mooie kristallen, een blauwe die dan wel weer wat zachter is zoals de onvolprezen Brabantse Blauwe en wat te denken van één van de smaakvolle pittige bergkazen uit Frankrijk, Spanje of Zwitserland.
Erbij hoort een vers broodje en walnotenbrood is heel geschikt, misschien nog een lepeltje vijgenjam of zoete uiencompôte en smullen maar, wel met mate hè, meestal volgt er nog een dessert.

Het walnotenbrood bakken we zelf, het worden er zelfs 2. Stevig brood is het doordat er grotendeels volkorenmeel wordt gebruikt. Je kunt er eentje invriezen zo niet eet ze dan wel binnen een paar dagen op. Geroosterd trouwens ook heerlijk!

Je hebt nodig:
350 gram volkorenmeel - 120 gram tarwebloem - 1 el lichte basterdsuiker - 20 gram verse gist - 11/2 tl zout - 2,75 dl lauwwarme melk - 180 gram gehakte walnoten - 50 gram boter.


Zo maak je het:

• Smelt de boter tot het bruin wordt, van het vuur halen en af laten koelen.
• Meng beide soorten meel. suiker en zout in een grote kom en maak in het midden een kuiltje
• Roer de gist in een kommetje romig met de helft van de melk.
• Giet dit in het kuiltje en voeg vervolgens de resterende melk toe.
• Giet de afgekoelde boter door een fijnmazig zeefje eveneens in het kuiltje.
• Roer met je hand de vloeistoffen goed door elkaar en begin dan te kneden. Neem iedere keer wat meel mee vanaf de zijkant en kneed goed tot alles met elkaar vermengd is.
• Bebloem je werkplek licht. Haal het deeg uit de kom en kneed nog zo'n 8 minuten tot je een stevig deeg hebt, het zal enigszins vochtig blijven. Maak een bal.
• Vet een kom lichtjes in met wat neutrale olie, leg de deegbal erin. Dek af met ingevette plastcfolie en laat op een warme plek een uurtje rijzen. In ieder geval tot het in volume is verdubbeld.

• Sla na het rijzen het deeg terug op een licht met bloem bestoven werkblad. Maak het plat en strooi er de gehakte noten over.
• Druk ze in het deeg en rol het op.
• Weer terug in de kom, plasticfolie er weer overheen en nu een half uurtje op een warme plek laten rijzen.

• Beleg je bakplaat met bakpapier
• Maak daarna van het deeg twee ballen. Dek ze af met ingevette plasticfolie en laat op de bakplaat nogmaals 45 minuten rijzen tot ze in volume zijn verdubbeld.
• Verwarm in de tussentijd je oven voor op 220 graden.
• Maak met een scherp mes drie inkepingen in de broden en bak ze zo'n 35 minuten tot ze hol klinken als je op de onderkant klopt.
• Laat ze afkoelen op een rooster.

Dit recept komt weer uit De Broodbijbel van Christine Ingram en Jennie Shapter, een boek waar ik steeds meer lol in begin te krijgen.

Tartelette met lemon curd en aardbeien

Lemon curd, een smeersel op basis van citroen, boter, ei en basterdsuiker kun je vrij eenvoudig zelf maken maar dat heb ik niet gedaan, had het al druk genoeg met mijn 5-gangen diner. De tartelettes, kleine bakjes gemaakt van korstdeeg, heb ik wel zelf gebakken en zo moeilijk is dat nu ook weer niet. Muffinplaten zijn ideaal voor dit soort bakwerk! Het formaat is perfect voor een dessert of een high tea, kleine gebakjes die je in een paar happen kunt verorberen.
Goed afgesloten in een trommel blijven ze een aantal dagen goed, ook zijn ze prima in te vriezen. Onderstaand recept is voldoende voor 20-24 tartelettes. Ik heb er 12 gemaakt  waardoor er nog een klompje deeg in de koelkast ligt. Het deeg kun je met gemak een aantal dagen in de koelkast bewaren maar ook invriezen. Altijd handig als je eens aandrang tot bakken voelt.

De foto is niet de scherpste, het was al wat laat :)

Je hebt nodig voor de tartelettes:
330 gram bloem - 100 gram poedersuiker - geraspte schil van een 1/2 citroen - 1/4 tl zout - 180 gram koude boter, in kleine blokjes - 1 eidooier - 2 el ijskoud water - muffinplaten - bakpapier en/of steunvulling van spliterwten, rijst o.i.d. - boter om de vorm in te vetten - Om te vullen: lemon curd - aardbeitjes - poedersuiker om te bestrooien.

Zo maak je het:

• Doe de bloem met poedersuiker, citroenrasp en zout in een kom
• Voeg de boter toe.
• Meng het geheel tot het er uitziet als grof broodkruim. r mogen geen grote klonten boter in zitten. Dat kan met de hand of in een kekenmachine.
• Voeg de eidooier en het ijskoude water toe
• Meng tot een samenhangend deeg maar vooral niet te lang.
• Vorma van het deeg en plak van zo'n 5 cm. Wikkel het in plasticfolie en leg minimaal een uur in de koelkast.

•  Laat de boter waarmee je de vormpjes in gaat vetten smelten.
• Vet het in met een dun laagje.
• Bestuif je werkvlak licht met bloem en rol het deeg uit tot een dunnen lap van 2-3 mm. Doe dit snel zodat je deeg niet warm wordt.
• Steek er cirkels uit en bekleed de vormpjes. Laat ze een half uurtje in de koelkast opstijven.
• Verwarm de over voor op 150 graden.
• Verfrommel stukken bakpapier en leg het in ieder vormpje of leg er een papieren cupcakevormpje in en vul het met steunvulsel. Bak het ongeveer 20 minuten blind in de oven.
• Als het goed is zijn ze nu goudbruin, zo niet, verwijder dan het bakpapier en of steunvulsel en bak ze nog een kleine 5 minuten.
• Haal ze uit de oven en neem ze zo snel mogelijk uit de vormpjes. Laat afkoelen op een rooster en vul ze met een schepje lemon curd. Versier met kleine aardbeitjes en strooi er wat poedersuiker over.

Ik hoef jullie niet te vertellen dat je met deze bakjes alle kanten op kunt, vullen met mascarponecrème en blauwe bessen is lekker, of jam met een ganache, met ander fruit, noten, chocolade, room....

Wat ik niet vergeten mag te vermelden is dat het recept voor het deeg komt uit Ottolenghi Het kookboek , het boek wat tegenwoordig bijna altijd binnen mijn handbereik ligt.

Zachte limoen cheesecake met frambozen

Bij een etentje hoort een toetje, een dessert van formaat maar ik ben niet zo van de zoete toeten Wel van limoen en citroen zoals  velen van jullie inmiddels wel weten.
Deze zachte cheesecake hoef je niet te bakken en je hoeft er niet uren voor in de keuken te staan wat met het oog op andere gangen best fijn is. De cheesecake serveerde ik in een glaasje wat volgens mij ook de beste manier is. De try-out ging in een kleine springvorm maar dat was niet zo'n succes en met even nadenken had ik dat van tevoren ook kunnen bedenken. Zonder eieren en gelatine blijft het natuurlijk enigszins zacht, de smaak was overigens heerlijk en met iets minder slagroom en de handige glaasjes kwam er een goed geslaagde friszure toet tevoorschijn die ondanks de roomkaas niet zwaar op de maag ligt, alweer dankzij de kleine glaasjes :)

Op de foto links zien jullie een tartelette met lemoncurd en kleine aardbeitjes. Dat recept krijgen jullie uiteraard ook maar dat doe ik even in een apart berichtje.En wel hier

Je hebt nodig voor 6 glaasjes:

6 digestives (San francisco) - 1 biologische limoen -  4 el gesmolten boter - 1 pakje roomkaas (philadelphia bijv.) - 125 ml room - 1 bakje frambozen -  100 gram suiker. - 1 el vanillesuiker

Zo maak je het:

• Verkruimel de koekjes, dat kan in de keukenmachine met de pulseknop, je kunt ze ook in een plastic zakje stoppen en er met de deegroller overheen gaan of doe ze in een kom en verkruimel het met de onderkant van een schaaltje. Dat laatste gaat ook prima vooral omdat het niet overdreven veel koekjes zijn.
• Vermeng de koekkruimels met de gesmolten boter en verdeel het over de glaasjes, druk lichtjes aan om een bodem te creëren.
• Rasp de schil van de limoen en vermeng het goed met de suiker. De suiker moet een beetje gaan glanzen.
• Roer de roomkaas plus 2 el limoensap plus de room en plus de vaillesuiker erdoor en mix het glad en luchtig.
• Vul ieder glaasje tot net onder de helft, leg er wat frambozen op, verdeel de rest van het roommengsel erover en garneer met de overige frambozen.
• Dek af met huishoudfolie en zet minstens 3 uur in de koelkast.

Romige Rucolasoep

Soep,soep,soep, ballen ballen ballen, kiele kiele kiele, hoi hoi hoi!
Jaren heb ik dit tijdens het lopen van de Avond4daagse gehoord want onze kinderen liepen op de basisschool trouw ieder jaar mee, dochterlief zelfs de volle acht jaar.
Het waren gezellige avonden, vaak met prachtig weer en soms dan ook een beetje te. De medaille of het speldje op de laatste avond was voor de lopertjes een welverdiende beloning.

Soep eten we regelmatig, ik ben dol op soep en deze romige rucolasoep stond gisteren op het menu tijdens een etentje met lieve vrienden.

Je hebt nodig voor 6 personen:
275 gram rucola - 1 liter groentebouillon (zelfgemaakt of blokje) - 200 gram bloemige aardappels (bijv. Malta) - 1 sjalotje - 1 teentje knoflook -  125 ml room - 2 el crème fraîche - 1 el olijfolie - 6 plakken gerookte zalm of 12 mooie krullen parmezaanse kaas - staafmixer

Zo maak je het:

• Schil de aardappelen en snijd in vieren
• Velletje van sjalotje en knoflook verwijderen en fijnhakken.
• Verhit in een pan de olie en fruit hierin de knoflook en het sjalotje.
• Voeg de aardappels toe plus de bouillon
• Aan de kook brengen en de aardappels koken tot ze zacht zijn.
• Maak 6 kleine bosjes rucola en houd die apart.
• Snijd de rest grof, voeg toe aan de soep en kook een kleine 5 minuten.
• Vuur uit en pureer met de staafmixer.
• Roer room en crème fraîche erdoor. De crème fraîche kunt je het beste eerst even glad roeren met een lepel soep en dan toevoegen.
• Rol de bundeltjes rucola in een plak gerookte zalm en leg op de soep. Mocht je geen vis eten bind de bundeltjes dan samen met een sliert bieslook, leg in de soep en schik de krullen kaas erop.

De appel valt niet ver...

Als kookfanaat zijnde is het erg leuk om te constateren dat het grut dat je op de wereld hebt gezet zich ook prima weet te redden achter het fornuis.
Zoonlief is er jaren heilig van overtuigd geweest dat hij kok zou worden, of archeoloog dat was ook een mogelijkheid op zijn 6e. Eenmaal op de middelbare school kwam de Hogere Hotelschool in beeld, een achternichtje studeerde aan die van Maastricht en de verhalen die hij af en toe hoorde maakte de opleiding tot een grote kanshebber.
Tot hij als bijbaantje in een brasserie ging werken, lange dagen maakte zeker met carnaval en de kermis. Ineens sloeg de twijfel toe, zo ideaal leek een toekomst in de horeca niet meer en na wikken en wegen keerde hij terug naar een andere oude liefde; geschiedenis.
De kinderkookboeken in mijn boekenkast zijn nog stille getuigen van het gefröbel in de keuken. Allebei vonden ze het leuk om koekjes te bakken, ballen te draaien, in de potten en pannen te roeren, enorm van de honing plakkende kipkluifjes te maken en meer van dat soort werk.
Een van de kinderfeestjes bestond zelfs uit een kookfeest waarbij ik de jonge gasten in groepjes verdeelde en ze een tafel vol lekkers liet bereiden, uiteraard allemaal getooid met een heuse kookmuts. Nu staan knulletjes van een jaar of 10 niet echt bekend om hun enorme concentratievermogen maar ze vonden het zo spannend dat alles tiptop verliep en er een prachtige feestmaaltijd op tafel verscheen.
Met het verstrijken der jaren verdwenen de kook-en bakaspiraties, de maaltijden die moeder voorschotelde waren best goed te pruimen en het drukke sociale leven was natuurlijk oneindig veel belangrijker.

Nu wonen ze allebei op kamers en kijk... nu het moet blijkt dat ze stiekem heel wat opgestoken hebben. Dochter is een expert in sushi en zoete baksels, de nasi van zoon is al beroemd in Nijmegen en ze bieden tegenwoordig ook weer aan om als ze thuis zijn eens voor ons te koken.
Moeder schuift voldaan onderuit, missie geslaagd!

Heerlijke sushi

Pasta Chorizo

Hartige taart met garnalen en courgette

Het is maar goed dat ik niet met pen hoef te schrijven, voor onze deur wordt namelijk de stoep opnieuw gelegd nadat de hele boel sinds vorige week open lag vanwege het vernieuwen van het riool.
Wat een herrie zeg, de lamp schommelde zostraks zelfs lichtjes heen en weer en in de tuin voelde je de grond onder je voeten zachtjes trillen.Gelukkig zijn ze bijna klaar.
Het zijn verder aardige mannen hoor die vrolijk meeblèren en fluiten met radio Hollandia, iets waar ik dan weer minder van gecharmeerd ben maar vooruit smaken verschillen. Zeer behulpzame mannen ook die ons met graagte hielpen om indien nodig de fietsen over de brug van onze tijdelijke slotgracht te zetten.
Humor hebben ze ook. Bij thuiskomst vanochtend vroeg ik of de plek waar ik mijn stalen ros had geparkeerd wel veilig was aangezien er eentje met een graafmachientje heen en weer aan het crossen was.
Maar natuurlijk mevrouw en anders hèdde straks toch unne schone vouwfiets...

Dit heeft verder niks met het recept vandaag te maken , op de slotgracht na wellicht, al heb ik daar niets zwemmends in aangetroffen. Behalve die goed in de smaak gevallen parmezaanburgers, stond er in de 'Lisa' nog iets wat mij meteen het uitproberen waard leek. Quiche, garnalen, meteen een kandidaat voor feestjes en buffetten.

Je hebt nodig voor het deeg:
250 gram bloem - 140 gram roomboter - 1 ei - 1/2 tl zout

Zeef de bloem met het zout boven een kom. Snijd de roomboter in kleine vlokken en voeg het toe aan de bloem samen met een ei. Kneed er een soepel glad deeg van. Wikkel het in plasticfolie of doe het in een boterhamzakje en laat het minimaal een half uur rusten in de koelkast.

Voor de vulling heb je nodig:
4 grote eieren - 250 ml slagroom - 150 ml crème fraîche - 50 geraspte parmezaanse kaas - 2 middelgrote courgettes - 1 el fijngeknipte dille - 400 g rauwe garnalen, gepeld - nootmuskaat - peper - zout

Klop de eieren los met de room en creme fraîche. Breng op smaak met peper, zout en nootmuskaat.
Knip de dille erdoor plus de parmezaanse kaas
Snijd de courgette in plakjes.

Afwerking:

• Verhit de oven voor op 180 graden.
• Vet een bakvorm van ongeveer 25x18 cm in.
• Bestrooi je werkblad met een klein beetje bloem en rol het deeg uit tot een lap.
• Bekleed je bakvorm met het deeg.
• Leg de plakjes courgette dakpansgewijs op de bodem.
• Giet het eier-roommengsel er over
• Leg de rauwe garnalen er op.
• Ongeveer 45-50 minuten bakken
• Check of de vulling gestold is, zo niet nog even terug in de oven zetten . Daarna even laten staan.
• Knip er nog wat extra dille over en verdeel de taart in 6 stukken.

In het recept wordt peterselie gebruikt, dat heb ik dus vervangen door de dille.Je kunt door het eimengsel ook een beetje citroensap doen voor een extra frisse touch. Citroentijm kan ook prima gebruikt worden.
De taart is heerlijk luchtig en met iets van een salade voldoende voor 6 personen als hoofdgerecht.

Parmezaanburgers met limoen- aardappelwedges

Na een weekendje op Festival Mundial rond te hebben gehobbeld is het op maandag weer zelf aan de slag in de keuken.
Terwijl we naar Mundial liepen, dat overigens zijn 25 jarig bestaan vierde, realiseerden we ons dat het ook best de 25e keer kon zijn dat we gingen. Met de beste wil van de wereld kan ik me niet herinneren dat we ooit een jaar over hebben geslagen. Altijd waren we er wel even te vinden. Nu is dat voor ons ook vrij gemakkelijk omdat we in de buurt van het festivalterrein wonen. Regen kan je nogal snel weerhouden maar zodra het enigszins opklaarde was het hoppakee jassen aan, plu mee en gaan met die banaan.
Vroeger stonden er hele families te koken, surinaams, thais, indonesisch, afrikaans en noem maar op, tegenwoordig is dat allemaal vercommercialiseerd, best jammer maar de voedsel- en warenwet is natuurlijk wel behoorlijk aangescherpt en in veel gevallen ook niet meer dan terecht.
Lekker eten kun je er echter nog steeds en in de zon, op een grasveld omspoeld met muziek en mooie, interessante, gezellige mensen uit alle windstreken smaakt alles toch een stuk beter.

Vandaag een recept uit een Duits kooktijdschrift met de naam 'Lisa, Kochen und Backen' . Toen ik dat spotte in Düsseldorf  was mijn eerste gedachte dat zal wel niet veel zijn, zo'n dun verzamelblaadje voor 1,95. Een mens kan zich soms vergissen, hartstikke leuke recepten voor alledag staan er in en voor de taart en koekjesfanaten ... jullie kunnen je zoete hartjes ophalen hoor.
Maar eerst is het hartige hart aan de beurt met deze parmezaanburgers, in Duitsland noemen ze het frikadellen en ze zijn door mijn proefpanel helemaal goedgekeurd .
Erbij maken we aardappelwedges met olijfolie en limoensap.

Voor de burgers/frikadellen heb je nodig:
450 gram hoh gehakt - 50 gram Semmelbrösel (grof paneermeel wat ook gebruikt bij het paneren van schnitzels) - 1 fijngehakt teentje knoflook - rasp van 1 biologische limoen - 50 gram geraspte Parmezaanse kaas - zout - peper - 2 el fijngehakte peterselie - scheutje olie - 2 el koud water.

Zo maak je het:

• Vermeng alle ingrediënten behalve het scheutje olie met elkaar, kneed goed tot het een mooi geheel is. Maak er 4 burgers van.
• Verhit een scheutje olie en bak de burgers/frikadellen op niet te hoog vuur ongeveer 7 minuten per kant.
• Klaar :)

Misschien denk je nu 'moet er geen eitje in' want dat zijn wij eigenlijk heel gewoon maar nee er moet echt geen ei in. Het zijn heerlijke, smaakvolle, sappige burgers geworden.

De limoen- aardappelwedges:

• Verwarm de over voor op 225 graden (200 hetelucht)
• Schil per persoon 2 à 3 vastkokende flinke aardappels en snijd ze in de lengte in vieren.
• Pers de limoen uit die je gebruikt hebt voor het rasp en vermeng 3/4 sap met 1 el olijfolie.
• Giet het over de aardappels en hussel het lekker door elkaar.
• Bekleed een bakplaat met bakpapier en spreid de aardappels er over uit.
• 35-45 minuten bakken tot ze goudbruin zijn, 1 of 2x omscheppen.

Erbij aten we rucola met kerstomaatjes, een dressing gemaakt van 2 el witte wijnazijn met een tl honing, beetje zout en peper.

Tilburgs Kookbuukske

 Als inwoonster van Tilburg mag het 'Tilburgs Kookbuukske' uiteraard niet in de kookboekencollectie ontbreken.

Het voorplat vermeldt dat dit boek opgedragen wordt aan alle Tilburgse vrouwen die elke dag weer van weinig een goede maaltijd op tafel wisten te brengen en zo de Tilburgers groot hebben gebracht.
En zo is het maar net! Het gros van de Tilburgers leefde vroeger van de textielindustrie en dat was geen vetpot. Tel daar de grote gezinnen bij op, meneer pastoor kwam rustig checken of er weer een nieuw schaapje voor de katholieke kudde op stapel stond, en je kunt wel raden dat er met weinig veel monden gevoed moesten worden. De moeders waren echter niet voor een kleintje vervaard, met veel creativiteit wisten ze iedere dag een maaltijd op tafel te zetten, alle restjes werden bewaard en weer in een ander gerecht verwerkt. Daar kunnen we nog veel van leren!

Iets wat ik ook herken als import Tillburgse is de gastvrijheid, geen gast mag het aan iets ontbreken. Een volle koektrommel op tafel betekende niet dat je zonder je te generen de hele inhoud naar binnen kon werken maar was een teken om te laten zien dat je welkom was en... want Tilburgers hielden er wel een beetje van om de schone schijn op te houden...dat je geld had om koekjes bij de bakker te kopen.
Net als overal ter wereld waren feesten een hoogtepunt, iedereen probeerde zo goed mogelijk voor de dag te komen want over feesten werd lang en breed nagepraat, je wilde echt niet van zuinigheid beticht worden.

Er zijn verschillende gerechten en gebruiken die iedere Tilburger wel kent, hetzij van horen zeggen hetzij van huis uit. Waar ook mijn kinderen mee opgegroeid zijn, zijn de Nieuwjaarskoeken. De vorm is altijd ovaal en met glazuur wordt er een wens opgeschreven. Men zegt dat hoe ouder de koek, hoe lekkerder het wordt, de kans om oud te worden hebben die koeken bij ons nog nooit gekregen. De traditie van Nieuwjaarskoeken kent men in meer streken en landen,  bijzonder is wel dat deze traditie in Tilburg nooit in de vergetelheid is geraakt. Wie het niet kent kan qua smaak denken aan taaitaai, dan kom je aardig in de buurt.

Natuurlijk zijn wij trots op onze kermis, de grootste van de Benelux, en ook de duurste hoor je de laatste jaren steeds vaker. Ik ben niet zo'n kermismens al blijft een avondje rondstruinen met vrienden altijd erg vermakelijk, kwestie van verstand op nul en je maar onderdompelen in de massa, de herrie, geuren van oliebollen, hamburgers, worst, vis en suikerspin zodat je na de eerste vier stappen al zo misselijk als een hond bent. En dan moet de avond nog beginnen. Dit terzijde.
Kermis en paling zijn in Tilburg dikke maten, nog steeds bestaat de gewoonte om een 'buske pòlling' mee naar huis te nemen. Een gebruik dat mijn schoonmoeder nog tot vorig jaar in ere hield.

Onvolprezen Tilburgs, dat kunnen we slaoj meej aaj meej jèùn meej èèrpel noemen. De eerste keer dat ik dit iemand uit hoorde spreken en dat zal manlief of schoonmoeder wel geweest zijn verschoot ik bijna van kleur. Geen flauw idee waar ze het over hadden. Jullie wel of zal ik het even vertalen?
Sla met ei met ui met aardappels dus. En verwerkt als slaatje, de hele boel werd met elkaar plus slasaus vermengd. Bijzonder geschikt voor de vrijdag aangezien er op die dag geen vlees werd gegeten omdat de vrijdag vastendag was en voor veel mensen natuurlijk nog steeds is.

Dit boek staat vol verhalen over de Tilburgse kookhistorie. Het is samengesteld door Paul Spapens en Martin Willemsen. Spapens, journalist en schrijver van een groot aantal boeken over de geschiedenis en cultuur van Tilburg en Brabant, heeft als eerste bovengenoemde historie onderzocht en beschreven.
Willemsen  heeft als chef-kok zijn creativiteit gebruikt om de recepten in dit boek te bewerken en een eigentijds tintje te geven.

 De recepten komen uit kookboeken en schriften van een aantal Tilburgse vrouwen maar zoals dat met zoveel  dingen gaat, denk aan verhalen, werden ook recepten vroeger van moeder op dochter doorgegeven. Zoals één van de vrouwen zegt ' We kookten zo eenvoudig, het meeste kon je wel onthouden'.
Tegenwoordig koken we zo'n beetje de hele wereld rond, iedere dag AGV of AG is voor velen een gruwel, ook voor ondergetekende. Maar vroeger had je die keus helemaal niet. Als het bonentijd was at je gewoon week in, week uit bonen, klaar, nie mauwen zoals ze dan hier zeggen.

Het is heerlijk lezen in boeken als dit, er valt ook nog veel meer te vertellen maar voor vandaag laat ik het hier bij. Terugkomen op dit boek doe ik zeker nog een keer en er moet nog uit gekookt worden natuurlijk, misschien wel rundsrolleke meej un soepke.

 Het Tilburgs Kookbuukske is een uitgave van het Nederlands Centrum voor Volkscultuur en de Stichting Tilburge Taol, 1997, 2e druk, auteurs Paul Spapens en Martin Willemsen.
ISBN 90-71840-33-6

Pretzels bakken, een nieuw experiment

Wat begon als een geintje op Twitter naar aanleiding van de vul zelf maar in EK-wedstrijd Nederland- Duitsland resulteerde in een middagje slierten rollen om pretzels te maken. Deze krakelingen die ook wel Brezel of Kringlor genoemd worden stonden al een tijd op mijn verlanglijstje om eens zelf te vervaardigen.
In de Broodbijbel vond ik een recept wat me wel wat leek. Het duurt even maar dan heb je ook wat.

Je hebt nodig voor het gistdeeg:
7 gram verse gist - 0,76 dl water - 1 el ongebleekt meel

Voor het deeg:
7 gram verse gist - 1,5 dl lauwwarm water - 0,75 dl lauwwarme melk - 425 gram tarwebloem - 1 1/2 tl zout - 2 el gesmolten boter

Voor de korst:
1 eidooier - 1 el melk - zeezout of karwijzaad

Zo maak je het:

• We beginnen met het gistdeeg. Roer in een kommetje de gist romig in het water en roer er het meel door. Dek af met plastic folie en zet 2 uur weg op kamertemperatuur.
• Zeef boven een grote kom 350 gram bloem met het zout.
• Los voor het deeg 7 gram gist op in het water en roer de melk erdoor. Smelt 2 el boter.
• Voeg dit met het eerder gemaakte gistdeeg toe aan de bloem. 3-4 minuten goed roeren. Het wordt nog niet stevig. Houd alvast rekening met een plakboel!
• Zeef 75 gram bloem op een schoon werkblad.
• Stort het deeg op je werkblad en werk het meel beetje bij beetje erdoor. Dit duurt even maar uiteindelijk krijg je een mooi elastisch zacht deeg. Het moet zo stevig zijn dat je er een bal van kunt vormen.
• Doe dit in een ingevette kom, dek af met plastic folie en laat het op een warme plek 30 minuten rijzen tot het volume bijna verdubbeld is.
• Sla dan de luchtbellen eruit, maak er opnieuw een bal van en laat, wederom afgedekt, nog eens 30 minuten rijzen.

• Bedek 1 of 2 bakplaten (afhankelijk van de grootte) met bakpapier en strooi er royaal bloem over.
• Breng een grote pan met water aan de kook.
• Verwarm de oven voor op 190 graden.
• Verdeel het deeg in 10 stukken. Rol ieder stuk uit tot een sliert van ongeveer 45 cm die in het midden dikker is en aan de uiteinden dun.
• Vouw er een hoefijzervorm van en leg het op de bakplaat. Het gemakkelijkste is om de sliert al op de bakplaat te leggen en het dan in vorm te vouwen. Doe dit met alle stukken deeg en laat ze vervolgens 10 minuten rusten.

Na het pocheren, klaar voor de oven

• Zodra het water kookt, zet je het vuur lager, het water moet zachtjes koken.
• Pocheer de pretzels een minuutje of 2 met 2 tegelijk. Je ziet ze gezellig groeien. Laat ze uitlekken op een theedoek.
• Beleg je bakplaat opnieuw met bakpapier en leg de pretzels er op. 
•  Meng de eidooier en de melk en bestrijk hiermee de pretzels. Bestrooi ze met zeezout of karwijzaad en bak in 25-30 minuten goudbruin. Afkoelen op een rooster en smikkelen maar

Dit zijn pretzels met een krokante korst en een zachte binnenkant. In Duitsland kopen we wel eens pretzels die sowieso groter zijn, je weet wel van die lekkere joekels, maar meer de consistentie van brood hebben. Aan de grootte valt gemakkelijk iets te doen natuurlijk, 6 pretzels vouwen in plaats van 10 of zoals zoonlief opperde; 'Doe mij maar 1 hele grote', juist.....Zo'n recept moet ik ook nog eens opsnorren maar deze zijn in ieder geval al prima in de smaak gevallen, ook bij de overige leden van Huize Eetlust.

Bron: De Broodbijbel van Christine Ingram en Jennie Shapter, Veltman Uitgevers, 
ISBN 9789048 303069

Omeletmuffins bij je ontbijt of lunch is weer eens wat anders

Met eieren kun je alle kanten op; spiegel, omelet, roer, hard gekookt, zacht, pocheren, noem het hele scala aan bereidingswijzes maar op. Stiekem eten we veel meer eieren dan we denken aangezien het ook nog eens in tal van producten verwerkt zit.
Om je ontbijt of lunch eens een ander aanzien te geven heb ik er luchtige hartige muffins van gemaakt. Koud zijn ze ook heerlijk dus ideaal voor een picknick!

Je hebt nodig voor 12 muffins:
6 eieren - 90 ml melk - 1 tl bakpoeder - 1/4 el neutrale olie - kwart stukje prei - 4 plakjes rauwe ham - 2 el geraspte manchego, parmezaan of andere pittige kaas - zout - peper.

Zo maak je het:

• Verwarm de oven voor op 185 graden
• Vet één of 2 muffinplaten lichtjes in met wat olie
• Klop de eieren met de melk, bakpoeder, 1/4 el olie, zout en peper tot een homogeen geheel.
• Snijd de prei in flinters en de ham in stukjes
• Rasp de kaas en vermeng met de prei en de ham met de eieren.
• Verdeel het over de muffinvormpjes en bak ongeveer 15 minuten.

Zelf heb ik ook bakplaten voor mini muffins, zo kun je gemakkelijk een flinke stapel maken voor een brunch voor meerdere mensen of als onderdeel van een buffet.
Natuurlijk kun je er een vulling van maken zoals je zelf lekker vindt, met stukjes paprika, champignon, gerookte zalm, tonijn, broccoli, bosui....  Verder verzinnen jullie het zelf wel he?

Stoofpotje met sofrito Criollo

Nieuwe smaken ontdekken, proeven, het blijft boeiend. Op Bazouq raakte ik in gesprek met José en Ibelice van Tinajero's die ons marinade en soort tapenade uit Venezuela lieten proeven Zoals zo vaak kon ik de verleiding niet weerstaan om maar meteen van alle soorten een potje mee te nemen.
De sofrito is een mild mengsel op basis van knoflook, koriander, munt, annatto, paprika, peper, peterselie, prei, puntpaprika, selderij, tomatenpuree, uien, venkel, zeezout en een combinatie van mais - en olijfolie, een hele waslijst aan ingrediënten dus. Ik realiseer me meteen dat je niet zoveel aan dit recept hebt zonder de criollo, hopelijk beginnen José en Ibelice nog eens iets van een webwinkeltje.... Een zoektocht op internet leverde niet zoveel op dus dat betekent zelf experimenteren, iets wat ik helemaal niet erg vind!

Je hebt nodig:
500 gram stoofvlees - 3 uien - 3 teentjes knoflook - klein blikje tomatenpuree - 2 blikjes black eye beans (zwarte oogbonen) - 200 gram mais (potje of diepvries) - 1 rode paprika - 1 groene paprika - 2 el sofrito criollo -zout - gemalen chilivlokken

Zo maak je het:

• Snijd de uien grof, snipper de knoflook
• Snijd het stoofvlees in kleine stukjes, ik heb vlees voor goulash gebruikt.
• Verhit een klein beetje olie in een braadpan.
• Bak de stukjes vlees op hoog vuur bruin.
• Voeg ui en knoflook toe en bak even mee.
• De tomatenpuree mag erbij, meebakken. Voeg 2 el sofrito Criollo toe, roer het erdoor. Giet er zoveel water op dat het vlees net onder staat.
• Draai het vuur laag, zet het deksel erop en laat het vlees anderhalf tot 2 uur stoven. Af en toe roeren en zonodig wat water toevoegen.
• Snijd de paprika in stukjes en voeg ze toe na de vorige stap. Stoof een klein half uurtje mee.
• De bonen uitlekken, evenals de mais indien je mais uit een potje gebruikt. Doe ze in de pan en warm het mee.
• Op smaak brengen met zout, wat gemalen chilivlokken en een extra schepje sofrito Criollo

Erbij rijst, tortilla's, zure room, avocado, gegrilde ananas, salade.

Snuffelen en genieten bij Bazouq

Voor een evenement in combinatie met lekkernijen ben ik, en dat zal geen verrassing zijn, wel te porren. Enkele maanden geleden viel mijn oog op een nieuw Tilburgs initiatief; BAZOUQ, georganiseerd door Huis van de Wereld. Huis van de Wereld organiseert diverse activiteiten in het kader van multiculturele ontmoetingen en mondiale bewustwording. In Tilburg wonen 146 nationaliteiten, hoe mooi is het dan wel niet om er zoveel mogelijk samen te brengen om van elkaar te leren en met elkaar kennis te delen.
Dit soort initiatieven die bijdragen aan meer wederzijds begrip draag ik een zeer warm hart toe!

Een bazaar met internationale culinaire belevenissen, presentaties en uitvoeringen, kramen met design op gebied van wonen en leven, prachtige sieraden, mode, een heus repair café waar je terecht kunt met defecte spulletjes die dan met liefde en plezier gemaakt worden door de vrijwilligers en dit alles in en om de prachtige Koepelhal in de Spoorzone.

Samen met dochterlief heb ik hier met heel veel plezier rondgelopen. De ontspannen, gezellige sfeer plus de kleinschaligheid voerde me zo'n 25 jaar terug in de tijd toen het nu zo grote Festival Mundial (jaja 16 en 17 juni ben ik weer in het Leijpark te vinden) nog een festivalletje was. Mundial blijft een vaste plaats op onze agenda houden maar het kleine, intieme wordt wel eens gemist en niet alleen door mij. Hopelijk groeit Bazouq niet op een dergelijke manier uit, dat zou ik wel jammer vinden.
Leuke ontmoetingen hadden we op Bazouq zoals met Brigitte van Brigitte's Tea Art die ons wist te verleiden tot het proeven van een witte chinese thee, niet dat ze daar zoveel moeite voor hoefde te doen...Verrassend van smaak, licht en zacht met een notige ondertoon in de nasmaak.

Foto gemaakt door Brigitte van Brigitte's Tea Art

Jullie zien me in de weer met een uiterst ingenieus theezetgevalletje, de blaadjes gaan bovenin met daarop het hete water, na 2 minuten druk je op het knopje, de theeblaadjes blijven bovenin hangen en de thee zakt naar beneden. Reuzehandig aangezien de langwerpige theeblaadjes niet zo geschikt zijn voor een thee-ei.

Taart moesten we proeven bij Jacky van Starlicious, wat een zaligheden had zij meegenomen. De rabarber-aardbeientaart verdween als sneeuw voor de zon, lichtzuur, heerlijk fris en we proefden de roomboter. Het stukje appeltaart met rode bessen viel bij de hard studerende zoon ook heel goed in de smaak. Heb eigenlijk nu wel een beetje spijt dat ik niet zo'n pasteitje met asperges mee heb genomen...

Erg leuk was ook de ontmoeting met Ibelice en José die het cateringbedrijf Tinajero's runnen. Ik wacht met spanning hun website af. Drie potten met marinade staan nu in ieder geval bij mij op tafel, daarover vertel ik meer zodra ik ermee ga koken, heb ze wel geproefd. De zon ging er nog meer van schijnen!
Nog een geitenkaasje bij De Walhoeve op de kop getikt en eens tussen neus en lippen gevraagd hoe het nu toch zit met de plannen voor een streekmarkt à la de Pure  Markt. Daar gaat over gesproken worden met Huis van de Wereld werd mij verteld....Met zoveel makers van mooie producten  in Tilburg en omstreken plus zoveel mensen die een dergelijke markt graag zien verschijnen moet het mijn inziens wel een succes kunnen worden.

Nieuwsgierig geworden naar de kleurrijke, diverse, dynamische BAZOUQ? Op 1 september en 14 oktober openen de deuren weer en ik ben er zeker wederom bij!

Zomers cadeautje; Abrikozen gemarineerd in honing en citroentijm

Tot mijn grote verrassing kwam ik laatst bij mijn favoriete groentekraam abrikozen tegen die rijp aanvoelden. Meestal tref je van die harde kogels waar je iemand een gat mee in zijn hoofd kunt gooien. Deze voelden perfect, zou het nu eens zo kunnen zijn dat ze ook naar abrikoos smaken want dat is vaak ook een probleem. Denk je mooie exemplaren in je tas te hebben zitten smaakt het naar niks, gebakken lucht is nog smaakvoller.
Deze smaakten naar de zon, naar de zomer, hun kleurtje weerspiegelde de dag. Ze kregen wel een kleine extra  oppepper wat toch al de bedoeling was aangezien ze op de bbq gingen.

Het enige wat je hoeft te doen is de abrikozen  te halveren en ontpitten. Even lekker badderen in 2 el olijfolie en een 1/4 el honing plus een aantal takjes citroentijm met een snufje zout. Aan spiesjes rijgen en rondom verwarmen op de bbq, geef ze nog een lik marinade mee. Laat ze niet te lang liggen want dan vallen ze uit elkaar.

Ook zonder bbq of grillpan zijn ze heerlijk in de couscous, salade of bij kip.

Borreltje met suiker

Het leven is een feestje, je moet alleen zelf de slingers ophangen. Met deze woorden begon ik gisteren, vrijdag 8 juni mijn speech.
Een speech op het afscheid van mijn schoonmoeder, de levenslustige dame die vandaag 91 jaar zou zijn geworden. Zij heeft het leven gevierd en gaf een mooie boodschap aan ons allemaal mee: "Ik heb zo van het leven genoten en ik hoop dat jullie dat ook doen."
Het leven is een feestje... deze uitdrukking  hoor je tegenwoordig zo vaak dat het bijna een cliché wordt. Toch vond ik het goed passen bij de dag van gisteren. De slingers staan voor haar gezin, haar echtgenoot en na zijn overlijden haar nieuwe partner van wie ze zo hield en zo de vruchten plukte van het goede leven. Haar klein - en achterkleinkinderen waren de kersjes op de taart. De slinger was lang, en altijd was er wel een gebeurtenis of een activiteit waardoor er een stukje bij kwam.

Het samenzijn op zondag met ons, met de kleinkinderen, hapje erbij en altijd een borreltje met suiker.
'Zodra ik geen borreltje meer drink, ga ik dood' gekscheerde ze altijd. De laatste weken dronk ze geen borreltjes meer...Toch wist ze ons nog een keer te verrassen. Al dagen lag ze erg ziek in bed, wij zaten wat te lezen, de roddelbladen van oma waren op zondag altijd erg in trek want je moet wel bijblijven natuurlijk.
Moeder sliep, maar na een luide snurk opende ze haar ogen en sprak de legendarische woorden: 'Zo en nu lust ik wel een borreltje.' Onze lach rolde door de kamer.
Of ze er misschien ook een goulashkroket bij wilde grapten wij, want ja behalve de borreltjes was ze ook dol op goulashkroketten.  Onze verbazing was groot toen er instemmend geknikt werd, dat ging er best wel in.En dat bed was ze ook wel zat, hup eruit wilde ze. Terwijl de dames van de verzorging haar in haar stoel zette, maakte haar kleindochter een wandelingetje naar de snackbar om de hoek om voor het verlangde te zorgen.
Ze genoot ervan, van de allerlaatste kroket die ze ooit zou eten.

Op zondagmiddag 3 juni sliep ze in, te midden van ons allemaal. Natuurlijk gaan we haar enorm missen maar het is goed zo... er paste geen versiering meer bij, de slinger was op.